تاثیر تجارت کالاهای سرمایه ای بر اشتغال

همواره در بحثهای اقتصادی ایران به تاثیر مثبت ورود سرمایه خارجی بر اقتصاد ایران و تاثیر تکنولوژی بر اقتصاد ایران و نیز ترکیب واردات و لزوم واردات کالای سرمایه و وارسطه ای بحث می شود اتوماسیون و مکانیزاسیون نیز از بحثهای دائمی تقریبا همه اقتصادها خصوصا اقتصاد های صنعتی و توسعه یافته است.

اصولا کالاهای سرمایه ای را می توان به دو گروه تقسیم کرد: کالاهای سرمایه ای که کارهایی را ممکن می کنند که انجام آنها به دست یا با فکر انسان  به لحاظ فنی و یا اقتصادی تقریبا غیر ممکن بوده است. مثلا تجهیزات صنعت نفت تقریبا چنین هستند مثلا بدون این قبیل تجهیزات ما امروزه نه تنها نمی توانستیم در عمق 2000 متری خلیج مکزیک استخراج نفت داشته باشیم بلکه حتی صنعتی به نام صنعت نفت شکل نگرفته بود و کل صنایع زیر مجموعه آن هم همینطور. همچنین شما صنعت تولید برق را در نظر بگیرید اگر این صنعت شکل نمی گرفت و ژنراتورها و توربین های زیر مجموعه آن نبودند اساسا بسیاری از صنایع و فعالیتهای امروی وجود نداشتند.

در تجهیزات صنعت متالورژی از این دست مثالها زیاد می توان زد دوم کالاهای سرمایه ای که اصولا کارهایی را ممکن می سازند که توسط بشر انجام می شود ولی بهره روی را در آنها افزایش می دهند. گروه اول اصولا نه تنها اشتغال را کاهش نمی دهند بلکه حتی می توانند اشتغال و در آمد را افزایش دهند در مورد گروه دوم اوضاع کمی پیچیده تر است اینها با یکسری از شرایط ممکن است اشتغال را افزایش دهند نمونه این جور تکنولوژی ها در صنعت نساجی است بسیاری از کارهای صنعت نساجی با دست و با کمک برخی ابزارهای بسیار ساده و ابتدایی تا ابزارهای کمی پیشرفته قابل انجام است اما فناوری کمی محدودیتها را رفع کرده و بیشتر بهره وری را افزایش می دهد. اما از سوی دیگر ممکن است با شرایطی دیگر اشتغال را کاهش دهند. در خصوص بخش خدمات هم همینطور است مثلاً، در بخش خدمات بانکی بسیاری فعالیتها از قبل انجام می شده است بنابراین به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات تنها بهره وری، هزینه و کیفیت کار را تغییر می دهد برای همین در این حوزه ما با حذف مشاغل احتمالا مواجه خواهیم بود.

مسئله ای که باید در این نقطه اضافه کرد تاثیر متفاوت به کارگیری کالاهای واسطه ای و سرمایه ای در خلق فرصت اشتغال در کشورهای صادرکننده و واردکننده آنهاست.

اگر ماشین آلات یا کالاهای سرمایه ای که توسط یک کشور وارد می شود از نوعی باشند که انجام کارهای غیر ممکن را ممکن می نمایند در کشور واردکننده ماشین آلات هم اشتغال و بهبود درآمد می توانند ایجاد نمایند حتی ممکن است اثر آنها در کشور مقصد به مراتب بهتر از کشور مبدا باشد. اما اگر از نوعی باشند فقط بهره وری را ارتقا می دهند تاثیر آنها در کشور مبدا و مقصد متفاوت خواهد بود در این حالت کشور واردکننده ماشین آلات می تواند با از دست دادن مشاغل روبرو شود و کشور صادرکننده برای خود اشتغال ایجاد خواهد کرد زیرا ارزشی را برای خودش ایجاد خواهد کرد که قبلا قابل حصول نبوده است.

بر همین اساس نمی توان در مورد آینده خیلی بدبین بود و انتظار از بین رفتن اشتغال را داشت

/ 0 نظر / 2 بازدید